و سارعوا الی مغفرةٍ من ربّکم
«و سارعوا الی مغفرةٍ من ربّکم و جنّةٍ عرضهاالسّماوات والارض اعدّت للمتّقین» آل عمران آیه : 133
و بهسوی آمرزشی از پروردگارتان و بهشتی که فراخنای آن به گستردگی آسمانها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است، بشتابید.
آیه شریفه بیانگر این نکته است که هان ای مردم باایمان! در انجامدادن کارهایی که باعث آمرزش شما میشود، از یکدیگر سبقت بگیرید. حال این اعمال چیست، دیدگاهها متفاوت است:
1. از «ابن عبّاس» است که به اسلام و ایمان گرایش یابید؛
2. از امیرمؤمنان نقل کردهاند که به اجرای تکالیف دینی خویش و مقرّرات خدا بشتابید.
3. پارهای گفتهاند: به هجرت بهسوی خدا و پیامبر دست زنید.
4. دستهای دیگر معتقدند: در بجاآوردن نماز شایسته و تکبیر نخستین آن، از هم پیشی گیرید.
5. بهاعتقاد گروهی از مفسّران، در اجرای فرمانهای خدا شتاب کنید.
6. و جمعی آن را «شتاب در بجاآوردن نمازهای چندگانه» تفسیر کردهاند.
7. به عقیده بعضی، منظور این است که بهسوی جهاد حرکت کنید.
8. و بهنظر برخی دیگر، در توبهکردن و بازگشت به بارگاه خدا از یکدیگر سبقت گیرید.
در تفسیر جمله «و جنّةٍ عرضهاالسّماوات والأرض» نیز دیدگاهها متفاوت است:
1. پارهای گفتهاند: منظور این است که «بهسوی بهشتی بشتابید که فراخنای آن بهگستردگی تمامی آسمانها و زمینهای هفتگانه است». و بدان دلیل به عرض بهشت اشاره شده است که مردم باایمان با اطّلاع از عرض آن، گستردگی و طول آن را دریابند.
2. پارهای دیگر معتقدند که بها و ارزش بهشت، بهاندازه آسمانها و زمین است. به عبارت دیگر، «عرض» را به بها معنا کردهاند؛ چنانکه گاه میگوییم «عرضت هذا المتاع للبیع» و منظورمان نشاندادن قدر و منزلت و شکوه و ارزش کالا است.
3. و برخی نیز برآنند که منظور گستردگی و فراخنای بهشت است؛ چرا که در فرهنگ عرب، هرگاه بخواهند شکوه و وسعت زمین یا شهر و کشوری را نشان دهند، واژه «عرض» را درمورد آن بکار میبرند و این مطلب هم در اشعار و هم در ادبیات عربنمونههای بسیار دارد، ازجمله «امرؤالقیس» - شاعر مشهور عرب - گفته است: «بلاد عریضه و ارض عریضه» که منظورش، وصف شهرهای بزرگ و سرزمینهای خرّم و پرطراوت است.
دوزخ کجاست؟
اگر براستی بهشت به گستردگی آسمانها و زمین و به عبارت روشنتر به وسعت جهان هستی است، پس دوزخ کجاست!
روایت کردهاند که پیامبر در پاسخ به این پرسش فرمود: سبحاناللّه! آیا وقتی شب از راه میرسد، میپرسید روز کجاست؟
البته رسول اکرم پرسش آنان را با پرسش تفکّربرانگیز دیگری پاسخ داد؛ امّا این پرسش را میتوان بدینصورت تفسیر کرد که «هان ای بندگان خدا! برای آفریدگاری که میتواند شب تیره و تار را هرگاه که اراده فرمود، ببرد و روز روشن را جایگزین آن سازد، آسان است که دوزخ را در هر جا که اراده فرمود، پدیدآورد و حاضر سازد».
برخی نیز این پرسش را طرح کردهاند که: اگر بهشت در آسمانهاست، باید کوچکتر از آن باشد؛ پس چگونه است که آیه شریفه، بهشت را به گستردگی آسمانها و زمین توصیف میکند؟
در پاسخ به این پرسش، چند نظر ارائه شده است:
1. «انسبن مالک» میگوید: بهشت برفراز آسمانهای هفتگانه و زیر عرش خدا است.
2. دانشمند دیگری بر این عقیده است که بهشت برفراز آسمانها، و دوزخ در زیرزمین است.
3. و برخی گفتهاند: منظور این است که بهشت در سمت بالاست ، نه اینکه در آسمان است. و برای آفریدگار هستی دشوار نیست که در سمت بالا، جهانهایی به گستردگی آسمانها پدید آورد.
4. گروهی از مفسّران نیز برآنند که منظور آیه شریفه این است که بهشت در روز رستاخیز و جهان دیگر، به فراخنای آسمانهاست، نه اکنون.
«اعدّت للمتّقین»
این جمله تصریح میکند که بهشت برای پرواپیشگان آماده شده است؛ حال آنکه میدانیم گناهکارانی که توبه کنند و مهر و بخشایش خدا شامل حالشان شود، و نیز کودکان و دیوانگان هم، با ارزانیشدن خرد به آنان، وارد بهشت میشوند. پس مفهوم این جمله آن است که بهشت پرطراوت و زیبا در اصل برای پرهیزگاران آماده شده است و دیگران بعد از آنان وارد بهشت میشوند.
پارهای نیز معتقدند که اگر بهخاطر پرواپیشگان نبود، آفریدگار هستی بهشت را نمیآفرید؛ و این درست بسان آن است که فردی سفرهای پر نعمت و رنگین برای شخصیت گرانقدری بگستراند و در کنار آن، دیگران نیز بهرهمند شوند. در اینجا روشن است که هدف اصلی، احترام گذاردن به آن شخصیت گرانمایه بوده است ؛ و برخورداری دیگران درواقع بهبرکت و احترام او است.
از آیه شریفه چنین برمیآید که بهشت هم اکنون موجود است. چرا که آماده، به این مفهوم است که هماکنون آفریده شده است.
تفسیر مجمع البیان
ادامه مطلب ....
http://www.nooreaseman.com/forum76/thread50093.html
منبع:انجمن هاي سياسي مذهبي فرهنگي نورآسمان
تبادل لينك
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر